Hướng dẫn chi tiết cách trang trí bàn thờ ngày Tết đẹp, chuẩn phong thủy và những điều kiêng kỵ cần tránh

Tết Nguyên Đán luôn là thời khắc thiêng liêng và ý nghĩa nhất trong năm của người Việt, nơi những giá trị truyền thống và lòng thành kính được thể hiện rõ nét. Trong đó, việc trang trí bàn thờ ngày Tết không chỉ là phong tục mà còn là một nét đẹp văn hóa, thể hiện lòng biết ơn sâu sắc của con cháu đối với ông bà, tổ tiên. Tuy nhiên, để có một bàn thờ gia tiên vừa đẹp mắt, trang nghiêm, vừa đúng chuẩn phong thủy, không phải ai cũng nắm rõ các nguyên tắc. Bài viết này của Hỗ Trợ FM sẽ cùng bạn tìm hiểu chi tiết về ý nghĩa, cách bày trí và những điều kiêng kỵ cần lưu ý khi trang trí bàn thờ Tết.

Ý nghĩa của việc trang trí bàn thờ ngày Tết

Từ ngàn đời nay, truyền thống “Ăn quả nhớ kẻ trồng cây” đã ăn sâu vào tâm thức người Việt. Mỗi độ Xuân về, sau lễ cúng ông Công ông Táo tiễn đưa thần Bếp về trời, các gia đình lại bắt tay vào việc dọn dẹp và trang trí bàn thờ gia tiên. Đây là một hoạt động mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc, là dịp để con cháu bày tỏ lòng thành kính, biết ơn vô hạn đối với công lao dưỡng dục của các bậc sinh thành, ông bà, tổ tiên. Một bàn thờ được bày biện tươm tất, trang nghiêm vào ngày Tết không chỉ cầu mong sự phù hộ, che chở mà còn mang đến may mắn, bình an và thịnh vượng cho cả gia đình trong năm mới.

Hướng dẫn cách trang trí bàn thờ ngày Tết đẹp và ý nghĩa

Để có một không gian thờ cúng ấm cúng và đầy đủ vào dịp Tết, bạn có thể tham khảo các cách trang trí sau:

Trang trí bàn thờ bằng hoa tươi

Hoa tươi là biểu tượng không thể thiếu trong ngày Tết, mang đến sức sống và vẻ đẹp cho không gian thờ cúng. Tuy nhiên, việc lựa chọn loại hoa phù hợp rất quan trọng. Các loại hoa thường được chọn để trang trí bàn thờ ngày Tết bao gồm hoa lay ơn, hoa đồng tiền, hoa cúc vàng, hoa mai hoặc hoa đào. Những loại hoa này không chỉ có màu sắc tươi sáng như đỏ và vàng, tượng trưng cho may mắn và tài lộc, mà còn thể hiện sự trang trọng, linh thiêng.

Bàn thờ gia tiên được trang trí với hoa tươi và các vật phẩm thờ cúng

Trang trí với bánh chưng

Bánh chưng là món ăn truyền thống mang ý nghĩa văn hóa sâu sắc, tượng trưng cho đất, cho sự vuông vức, đủ đầy. Nó còn là biểu tượng của tinh thần “uống nước nhớ nguồn”, tưởng nhớ đến công ơn sinh thành của cha mẹ, ông bà. Chính vì thế, bánh chưng là một vật phẩm không thể thiếu trên bàn thờ ngày Tết, đặc biệt là đối với các gia đình miền Bắc. Việc đặt bánh chưng trên bàn thờ không chỉ thể hiện lòng thành kính mà còn cầu mong một năm mới ấm no, sung túc.

Cặp bánh chưng xanh truyền thống đặt trên bàn thờ ngày Tết

Trang trí mâm ngũ quả truyền thống

Mâm ngũ quả là điểm nhấn quan trọng trong việc trang trí bàn thờ ngày Tết, thể hiện ước nguyện của gia chủ về một năm mới an khang, thịnh vượng. Mặc dù cách bày trí và các loại quả có thể khác nhau tùy theo vùng miền (Bắc, Trung, Nam), nhưng về cơ bản mâm ngũ quả thường gồm 5 loại quả với 5 màu sắc khác nhau, tương ứng với ngũ hành (Kim – trắng, Mộc – xanh, Thủy – đen, Hỏa – đỏ, Thổ – vàng).

Mâm ngũ quả với nhiều loại trái cây màu sắc trên bàn thờ TếtMột số loại quả phổ biến và ý nghĩa của chúng:
* **Bưởi:** Tượng trưng cho sự an khang, thịnh vượng.
* **Cam, quýt:** Mang ý nghĩa may mắn, thành đạt trong sự nghiệp.
* **Chuối xanh:** Biểu tượng của sự sum vầy, đầm ấm của gia đình.
* **Dưa hấu:** Tượng trưng cho may mắn và những điều ngọt ngào.
* **Sung:** Cầu mong sức khỏe dồi dào, sung túc và tiền bạc đầy nhà.

Bổ sung các loại trái cây khác

Ngoài mâm ngũ quả, bạn có thể bổ sung thêm các loại trái cây đặc trưng khác của Tết Nguyên Đán như dưa hấu, dưa hoàng kim để tạo thêm màu sắc và điểm nhấn cho bàn thờ. Khi chọn dưa hấu, nên chọn những quả to, tròn, đẹp và đặt cân đối hai bên bàn thờ để thể hiện sự sung túc. Nếu muốn một không gian tươi sáng và sang trọng hơn, dưa hoàng kim vàng óng cũng là một lựa chọn tuyệt vời. Những loại trái cây này không chỉ đẹp mắt mà còn mang theo những ước vọng tốt lành cho năm mới.

Bàn thờ trang trí với dưa hấu khắc chữ và các loại trái cây khác

Trang trí bằng bánh kẹo và mứt Tết

Bánh kẹo và mứt Tết là những món ăn vặt không thể thiếu trong mỗi gia đình vào dịp năm mới. Việc bày biện chúng lên bàn thờ gia tiên không chỉ làm tăng thêm sự phong phú, sinh động cho không gian thờ cúng mà còn mang đến không khí rộn ràng, vui tươi của ngày Tết. Bạn có thể sắp xếp các loại bánh kẹo, mứt vào các đĩa đẹp mắt, gọn gàng để tạo điểm nhấn cho bàn thờ.

Nguyên tắc bày trí các vật phẩm trên bàn thờ ngày Tết

Để bàn thờ gia tiên vừa trang nghiêm vừa đúng chuẩn, việc sắp xếp các vật phẩm thờ cúng cần tuân theo những nguyên tắc nhất định:

• Ngai thờ/Bảng vị: Thường được đặt ở vị trí cao nhất, trong cùng, để tránh bị các vật phẩm khác che khuất. Nên sắp xếp theo thứ tự người cao tuổi nhất để thờ phụng.
• Bát hương: Đặt ở chính giữa, phía trước ảnh thờ, cách mép bàn thờ một khoảng vừa đủ để đảm bảo không bị rơi. Các ly nước cúng sẽ được đặt phía trước bát hương.
• Lư hương: Nên đặt đối diện và phía sau bát hương, với vị trí cao hơn bát hương một chút.
• Đèn dầu hoặc chân nến: Đặt ở hai bên, sát mép rìa ngoài của bàn thờ gia tiên.
• Đài thờ và chóe thờ: Nên đặt bên trái, phía sau đèn dầu hoặc chân nến.
• Lọ hoa: Đặt cân đối ở hai bên trái phải để cắm hoa.
• Mâm bồng: Có thể đặt trực tiếp trước bát hương hoặc chia thành ba mâm bồng nhỏ hơn đặt xung quanh bàn thờ nếu diện tích cho phép.
• Bát cơm và đũa thờ: Đặt bên phải, cạnh bát hương và nhích xuống một khoảng nhỏ.Tổng quan cách sắp xếp các vật phẩm trên bàn thờ gia tiên

Những điều kiêng kỵ cần tránh khi trang trí bàn thờ Tết

Để thể hiện sự tôn kính và tránh phạm phải những điều không hay, bạn cần lưu ý một số điều kiêng kỵ khi trang trí bàn thờ ngày Tết:

• Không dùng hoa giả, cây cảnh hoặc hoa đã nở to: Bàn thờ nên được trang trí bằng hoa tươi, chưa nở bung hoàn toàn. Cần tỉa và cắm hoa sao cho cân xứng, đẹp mắt nhưng vẫn giữ được vẻ tự nhiên. Tuyệt đối không sử dụng hoa giả hay cây cảnh để bày biện trên bàn thờ.Cận cảnh bàn thờ trang trọng với hoa và trái cây ngày Tết
• Chọn bát hương phù hợp: Tránh chọn bát hương làm từ đá hoa cương. Thay vào đó, nên ưu tiên bát hương được làm từ chất liệu sứ hoặc đồng để mang lại nhiều may mắn và tài lộc hơn cho gia chủ.
• Khi lau dọn bàn thờ: Tuyệt đối không xê dịch bát hương. Chỉ được dùng khăn ướt đã vắt ráo nước để lau nhẹ nhàng.
• Rút chân hương: Khi lau dọn chân hương, nên rút từng cây một cho đến khi chỉ còn lại khoảng 9 cây trong bát hương. Số chân hương đã rút ra cần được hóa vàng (đốt) và mang rải ở sông, suối, không được vứt bừa bãi.
• Màu sắc đèn trang trí: Đèn trang trí trên bàn thờ tốt nhất nên có ánh sáng màu vàng. Đây là màu sắc giúp không gian thờ cúng và cả ngôi nhà trở nên ấm cúng, trang trọng hơn.
• Người lấm lem không nên trang trí: Đặc biệt, người lấm lem bụi bẩn hoặc ăn mặc không chỉnh tề không nên tham gia vào việc trang trí bàn thờ. Điều này được xem là thiếu tôn trọng đối với các vị thần linh và những người thân đã khuất.Góc bàn thờ nhỏ được trang trí tối giản nhưng đầy đủ

Việc trang trí bàn thờ ngày Tết không chỉ là một phong tục truyền thống mà còn là cách để mỗi gia đình thể hiện lòng hiếu thảo, biết ơn và cầu mong những điều tốt đẹp nhất cho năm mới. Hy vọng với những hướng dẫn chi tiết về cách bày trí và các điều kiêng kỵ cần tránh, bạn sẽ có thể chuẩn bị một bàn thờ gia tiên thật đẹp, trang nghiêm và ý nghĩa, góp phần tạo nên một cái Tết ấm áp, hạnh phúc bên gia đình và người thân.