Doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) đóng vai trò xương sống trong nền kinh tế Việt Nam, góp phần quan trọng vào việc tạo ra việc làm, thúc đẩy tăng trưởng và đổi mới. Để nhận được các chính sách hỗ trợ từ Nhà nước và các tổ chức khác, việc hiểu rõ tiêu chí xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa cũng như các nguyên tắc hỗ trợ là vô cùng cần thiết. Bài viết này sẽ làm rõ các quy định pháp luật hiện hành về vấn đề này.
Quy định chung về tiêu chí DNNVV theo Luật Hỗ trợ DNNVV 2017
Theo Điều 4 của Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa năm 2017, doanh nghiệp nhỏ và vừa được định nghĩa chung bao gồm doanh nghiệp siêu nhỏ, doanh nghiệp nhỏ và doanh nghiệp vừa. Để được xếp vào nhóm này, doanh nghiệp phải đáp ứng đồng thời hai tiêu chí cơ bản:
- Số lao động tham gia bảo hiểm xã hội bình quân năm không quá 200 người.
- Tổng nguồn vốn không quá 100 tỷ đồng hoặc tổng doanh thu của năm trước liền kề không quá 300 tỷ đồng.
Luật cũng quy định rõ ràng rằng việc xác định DNNVV sẽ căn cứ vào lĩnh vực kinh doanh cụ thể, bao gồm nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản; công nghiệp và xây dựng; hoặc thương mại và dịch vụ. Chính phủ sẽ ban hành các quy định chi tiết để hướng dẫn việc xác định này.
Hướng dẫn chi tiết tiêu chí DNNVV theo Nghị định 80/2021/NĐ-CP
Để cụ thể hóa Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa 2017, Điều 5 Nghị định 80/2021/NĐ-CP đã đưa ra các hướng dẫn chi tiết về tiêu chí xác định từng loại hình doanh nghiệp (siêu nhỏ, nhỏ, vừa) dựa trên số lượng lao động, tổng doanh thu và tổng nguồn vốn, phân biệt theo từng lĩnh vực.
Doanh nghiệp siêu nhỏ
- Lĩnh vực Nông nghiệp, Lâm nghiệp, Thủy sản; Công nghiệp và Xây dựng: Sử dụng lao động có tham gia bảo hiểm xã hội bình quân năm không quá 10 người và tổng doanh thu năm không quá 3 tỷ đồng hoặc tổng nguồn vốn năm không quá 3 tỷ đồng.
- Lĩnh vực Thương mại và Dịch vụ: Sử dụng lao động có tham gia bảo hiểm xã hội bình quân năm không quá 10 người và tổng doanh thu năm không quá 10 tỷ đồng hoặc tổng nguồn vốn năm không quá 3 tỷ đồng.
Doanh nghiệp nhỏ
- Lĩnh vực Nông nghiệp, Lâm nghiệp, Thủy sản; Công nghiệp và Xây dựng: Sử dụng lao động có tham gia bảo hiểm xã hội bình quân năm không quá 100 người và tổng doanh thu năm không quá 50 tỷ đồng hoặc tổng nguồn vốn năm không quá 20 tỷ đồng, nhưng không phải là doanh nghiệp siêu nhỏ.
- Lĩnh vực Thương mại và Dịch vụ: Sử dụng lao động có tham gia bảo hiểm xã hội bình quân năm không quá 50 người và tổng doanh thu năm không quá 100 tỷ đồng hoặc tổng nguồn vốn năm không quá 50 tỷ đồng, nhưng không phải là doanh nghiệp siêu nhỏ.
Doanh nghiệp vừa
- Lĩnh vực Nông nghiệp, Lâm nghiệp, Thủy sản; Công nghiệp và Xây dựng: Sử dụng lao động có tham gia bảo hiểm xã hội bình quân năm không quá 200 người và tổng doanh thu năm không quá 200 tỷ đồng hoặc tổng nguồn vốn năm không quá 100 tỷ đồng, nhưng không phải là doanh nghiệp siêu nhỏ, doanh nghiệp nhỏ.
- Lĩnh vực Thương mại và Dịch vụ: Sử dụng lao động có tham gia bảo hiểm xã hội bình quân năm không quá 100 người và tổng doanh thu năm không quá 300 tỷ đồng hoặc tổng nguồn vốn năm không quá 100 tỷ đồng, nhưng không phải là doanh nghiệp siêu nhỏ, doanh nghiệp nhỏ.
Nguyên tắc hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa
Điều 5 của Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa 2017 cũng quy định 6 nguyên tắc cơ bản cho việc hỗ trợ DNNVV, đảm bảo tính công bằng và hiệu quả:
- Tôn trọng quy luật thị trường: Việc hỗ trợ phải phù hợp với điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên, không làm méo mó thị trường.
- Công khai, minh bạch: Mọi thông tin về nội dung, đối tượng, trình tự, thủ tục, nguồn lực, mức hỗ trợ và kết quả thực hiện phải được công bố rõ ràng.
- Trọng tâm và có thời hạn: Nhà nước hỗ trợ DNNVV một cách có định hướng, trong một khoảng thời gian nhất định, phù hợp với mục tiêu và khả năng cân đối nguồn lực.
- Nguồn lực ngoài Nhà nước: Các tổ chức, cá nhân tài trợ có thể hỗ trợ DNNVV theo quy định của họ, miễn là không trái với quy định pháp luật.
- Ưu tiên và lựa chọn mức có lợi: Doanh nghiệp đáp ứng nhiều điều kiện hỗ trợ khác nhau có quyền chọn mức hỗ trợ có lợi nhất. Đồng thời, ưu tiên các doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ hoặc sử dụng nhiều lao động nữ hơn.
- Tuân thủ pháp luật: Doanh nghiệp phải thực hiện đầy đủ các quy định của Luật và các văn bản pháp luật liên quan để đủ điều kiện nhận hỗ trợ.
Việc nắm vững các tiêu chí và nguyên tắc này không chỉ giúp các DNNVV nhận diện đúng vị trí của mình mà còn là chìa khóa để tiếp cận và tận dụng hiệu quả các chính sách hỗ trợ, góp phần vào sự phát triển bền vững của doanh nghiệp. Để biết thêm chi tiết và cập nhật các quy định mới nhất, hãy thường xuyên tham khảo các văn bản pháp luật chính thức.
Tài liệu tham khảo
- Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa 2017. https://thuvienphapluat.vn/van-ban/Doanh-nghiep/Luat-Ho-tro-doanh-nghiep-nho-va-vua-2017-320905.aspx
- Nghị định 80/2021/NĐ-CP. https://thuvienphapluat.vn/van-ban/Doanh-nghiep/Nghi-dinh-80-2021-ND-CP-huong-dan-Luat-Ho-tro-doanh-nghiep-nho-va-vua-486147.aspx