Phần mềm máy tính là gì? Khám phá các loại phổ biến nhất

Cụm từ “phần mềm máy tính” rất quen thuộc với những ai có kiến thức am tường về công nghệ nói chung và về ngành máy tính nói riêng. Nhưng nếu bạn là một người mới chưa hiểu rõ về “Phần Mềm Máy Tính Là Gì” hay “có mấy loại phần mềm máy tính” thì cũng đừng ngần ngại tìm hiểu. Hỗ Trợ FM sẽ đem đến khái niệm và giải đáp được thắc mắc của bạn ngay bài viết bên dưới, giúp bạn có cái nhìn toàn diện về thế giới phần mềm trong máy tính của mình.

1. Phần mềm máy tính là gì?

Phần mềm máy tính (Computer Software) thường được gọi tắt là phần mềm (Software), là một tập hợp gồm nhiều câu lệnh hay chỉ thị (Instruction) viết bằng một hoặc nhiều ngôn ngữ lập trình. Chúng được sắp xếp theo một trình tự xác định, dữ liệu hay tài liệu liên quan để phục vụ cho mục đích thực hiện một số chức năng, nhiệm vụ giải quyết các vấn đề nào đó.

Quy trình làm việc của phần mềm máy tính được liên kết với phần cứng máy tính (Computer Hardware). Phần mềm sẽ đưa ra các chỉ thị trực tiếp lên phần cứng để yêu cầu vận hành các chương trình hay phần mềm khác trên một hệ thống. Mối quan hệ tương hỗ này giúp máy tính hoạt động trơn tru và hiệu quả, từ những tác vụ đơn giản đến các ứng dụng phức tạp.

2. Các loại phần mềm máy tính phổ biến hiện nay

Vì nhu cầu giải quyết công việc và phục vụ cho những thao tác hằng ngày của người tiêu dùng mà hiện nay có rất nhiều phần mềm khác nhau. Ví dụ như phần mềm quản lý công việc, phần mềm kế toán, phần mềm kỹ thuật,… Chủ yếu được sử dụng nhiều trên các thiết bị công nghệ như máy tính bàn, laptop, điện thoại thông minh, máy tính bảng,… Để dễ hình dung, phần mềm máy tính được chia làm 2 loại cơ bản: phần mềm hệ thống và phần mềm ứng dụng.

2.1. Phần mềm hệ thống

Phần mềm hệ thống được biết đến là các phần mềm chủ chốt giữ vai trò trong việc khởi động phần cứng và điều khiển các hoạt động trên toàn bộ máy tính sau khi bạn mở máy. Nếu máy tính không có phần mềm hệ thống sẽ không thể nào làm việc được, vì hệ thống sẽ không thể cài đặt các ứng dụng cần thiết cho một chiếc máy tính phục vụ các nhu cầu học tập, làm việc. Chiếc máy tính của bạn sẽ trở nên “vô dụng” không khác gì cục gạch.

Một số ví dụ về phần mềm hệ thống quen thuộc mà bạn sử dụng hằng ngày là:

• Hệ điều hành (OS – Operating System)

Là phần mềm dùng để kiểm soát và điều khiển toàn bộ phần mềm và phần cứng trên máy tính. Vai trò của OS là trung gian để bạn có thể giao tiếp với thiết bị một cách dễ dàng với phần giao diện riêng biệt theo từng hệ điều hành. Hiện nay có 2 hệ điều hành phổ biến và được nhiều người sử dụng trên khắp cả nước nói riêng và thế giới nói chung là Microsoft Windows và Apple Mac OS.

• BIOS (Basic Input/Output System)

Là hệ thống xuất nhập cơ bản của máy tính thường được đặt trên bo mạch chủ dưới dạng một con chip firmware. Khi bạn mở máy tính, BIOS sẽ được kích hoạt đầu tiên sau đó thực hiện nhiệm vụ “thức tỉnh” các linh kiện máy tính hoạt động. Đó là khởi chạy màn hình hiển thị, bắt tín hiệu và cho phép các thiết bị ngoại vi như (bàn phím, chuột, loa,…) hoạt động, khởi động hệ điều hành.

2.2. Phần mềm ứng dụng

Phần mềm ứng dụng là tập hợp các chương trình mà người thiết kế tạo ra nhằm giải quyết và đáp ứng một nhu cầu công việc cụ thể nào đó của bạn. Phần mềm ứng dụng không phải là phần mềm được cài đặt và gắn liền trên hệ thống máy tính. Chúng là một phần riêng biệt mà bạn có thể tải về sử dụng hoặc gỡ bỏ khỏi hệ thống nếu chúng không còn hữu ích với công việc hằng ngày.

Giao diện trên các ứng dụng phần mềm sẽ thân thiện với người dùng và khá đơn giản để sử dụng mang đến nhiều tiện ích hấp dẫn cho quá trình sử dụng máy tính. Sự đa dạng của phần mềm ứng dụng phản ánh nhu cầu phong phú của người dùng trong mọi lĩnh vực của đời sống và công việc.

Một số phần mềm ứng dụng ai cũng biết khi sử dụng máy tính:

• Phần mềm văn phòng

Đây là nhóm ứng dụng không thể thiếu cho công việc học tập và văn phòng. Điển hình là bộ Microsoft Office với các công cụ quen thuộc như Powerpoint để trình chiếu, Word để soạn thảo văn bản, Excel để xử lý bảng tính,… Chúng giúp người dùng thực hiện các tác vụ hàng ngày một cách hiệu quả.

• Phần mềm diệt Virus

Trong thời đại số, bảo mật là ưu tiên hàng đầu. Các phần mềm diệt Virus như Kaspersky Security Cloud Free, Avast Free Antivirus, AVG Antivirus Free,… đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ máy tính khỏi các mối đe dọa từ internet, đảm bảo dữ liệu và thông tin cá nhân của người dùng được an toàn.

• Phần mềm thiết kế

Dành cho những người làm trong lĩnh vực sáng tạo, các phần mềm thiết kế như Adobe Photoshop (chỉnh sửa ảnh), Adobe Illustrator (thiết kế vector), Adobe Indesign (thiết kế dàn trang) là những công cụ không thể thiếu. Chúng hỗ trợ tạo ra các sản phẩm đồ họa chuyên nghiệp và ấn tượng.

• Phần mềm quản trị doanh nghiệp

Để tối ưu hóa hoạt động và nâng cao hiệu suất, các doanh nghiệp thường sử dụng phần mềm quản trị như ERP (hoạch định nguồn lực doanh nghiệp), CRM (quản lý quan hệ khách hàng), SCM (quản lý chuỗi cung ứng),… Những phần mềm này giúp tự động hóa và tích hợp các quy trình kinh doanh.

• Phần mềm giải trí

Giải trí cũng là một nhu cầu thiết yếu. Các phần mềm giải trí bao gồm game như League of Legends, Dota, hoặc các ứng dụng âm nhạc như My Piano Phone,… giúp người dùng thư giãn và giải tỏa căng thẳng sau những giờ làm việc mệt mỏi.

Vậy là chúng ta đã cùng nhau tìm hiểu qua định nghĩa về “phần mềm máy tính là gì?” và “có mấy loại phần mềm máy tính?”. Phần mềm đóng vai trò không thể thiếu trong mọi hoạt động của máy tính, từ những chức năng cốt lõi nhất đến các ứng dụng phục vụ nhu cầu cá nhân và công việc. Hy vọng nguồn thông tin Hỗ Trợ FM mang đến sẽ bổ ích cho những gì bạn đang tìm kiếm và giúp bạn làm chủ hơn công cụ công nghệ của mình.