Khuyến Mại Là Gì? Phân Biệt Khuyến Mãi và Quy Định Pháp Luật Liên Quan

Trong hoạt động kinh doanh và tiếp thị, các thuật ngữ “khuyến mại” và “khuyến mãi” thường được sử dụng thay thế cho nhau, gây nhầm lẫn cho cả người tiêu dùng và doanh nghiệp. Tuy nhiên, theo pháp luật Việt Nam, hai khái niệm này có sự khác biệt rõ ràng về đối tượng, mục đích và văn bản pháp lý điều chỉnh. Bài viết này của Hỗ Trợ FM sẽ làm rõ “khuyến mại là gì” theo quy định hiện hành, đồng thời phân biệt với “khuyến mãi” và cung cấp thông tin chi tiết về các loại sản phẩm, dịch vụ được khuyến mại cùng hạn mức giá trị theo pháp luật.

Khuyến Mại Là Gì? Khuyến Mãi Là Gì Theo Quy Định Pháp Luật?

Để hiểu rõ bản chất của “khuyến mại” và “khuyến mãi”, chúng ta cần xem xét các quy định pháp luật liên quan, đặc biệt là Luật Thương mại 2005.

Khái Niệm “Khuyến Mại” Theo Luật Thương Mại 2005

Căn cứ Điều 88 Luật Thương mại 2005, khuyến mại được định nghĩa như sau: “Khuyến mại là hoạt động xúc tiến thương mại của thương nhân nhằm xúc tiến việc mua bán hàng hoá, cung ứng dịch vụ bằng cách dành cho khách hàng những lợi ích nhất định.”

Theo đó, thương nhân thực hiện khuyến mại là thương nhân trực tiếp khuyến mại hàng hóa, dịch vụ mà mình kinh doanh, hoặc thương nhân kinh doanh dịch vụ khuyến mại thực hiện khuyến mại cho hàng hóa, dịch vụ của thương nhân khác theo thỏa thuận. Như vậy, khuyến mại là một công cụ tiếp thị trực tiếp hướng đến khách hàng cuối cùng, nhằm thúc đẩy họ mua sắm hoặc sử dụng dịch vụ thông qua việc cung cấp các lợi ích cụ thể.

Khái Niệm “Khuyến Mãi” (Theo Quan Điểm Chung)

Hiện nay, pháp luật Việt Nam chưa có quy định cụ thể về khái niệm “khuyến mãi”. Tuy nhiên, theo quan điểm phổ biến trong ngành, “khuyến mãi” thường được hiểu là hoạt động tác động đến người bán hàng (đại lý bán hàng, khách hàng trung gian, người phân phối) nhằm kích thích việc mua hàng hóa từ nhà sản xuất hoặc nhà cung cấp. Khuyến mãi thường bao gồm các chính sách chiết khấu, thưởng doanh số, quà tặng dành cho các đối tác kinh doanh, nhằm khuyến khích họ phân phối sản phẩm một cách hiệu quả hơn.

Sự khác biệt giữa khuyến mại và khuyến mãi trong hoạt động kinh doanh

Phân Biệt Khuyến Mại và Khuyến Mãi: Những Điểm Khác Biệt Cơ Bản

Mặc dù cả hai hoạt động đều nhằm mục đích thúc đẩy doanh số, nhưng Khuyến Mại Và Khuyến Mãi có những điểm khác biệt cốt lõi mà các doanh nghiệp cần nắm rõ để áp dụng đúng đắn và tuân thủ pháp luật.

Dưới đây là bảng so sánh cơ bản giúp bạn dễ dàng hình dung sự khác biệt giữa hai thuật ngữ này:

Lưu ý: Bảng so sánh trên chỉ mang tính chất tham khảo.

Bảng so sánh chi tiết khuyến mại và khuyến mãi

Hàng Hóa, Dịch Vụ Nào Được Khuyến Mại và Hạn Mức Tối Đa

Việc thực hiện các chương trình khuyến mại phải tuân thủ các quy định về hạn mức giá trị nhằm đảm bảo cạnh tranh lành mạnh và quyền lợi người tiêu dùng.

Căn cứ Điều 6 Nghị định 81/2018/NĐ-CP (được sửa đổi bởi Nghị định 128/2024/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 01/12/2024), các quy định về hạn mức tối đa đối với giá trị hàng hóa, dịch vụ dùng để khuyến mại như sau:

1. Hạn mức chung: Giá trị vật chất dùng để khuyến mại cho một đơn vị hàng hóa, dịch vụ được khuyến mại không được vượt quá 50% giá bán ngay trước thời gian khuyến mại của đơn vị hàng hóa, dịch vụ đó.
2. Trường hợp ngoại lệ: Hạn mức 50% này không áp dụng đối với các hình thức khuyến mại quy định tại khoản 8 và khoản 9 Điều 92 Luật Thương mại (bán hàng kèm phiếu mua hàng, phiếu sử dụng dịch vụ; tổ chức các chương trình văn hóa, nghệ thuật, giải trí và các sự kiện khác vì mục đích khuyến mại), và các Điều 8, khoản 2 Điều 9, Điều 12, Điều 13, Điều 14 Nghị định 81/2018/NĐ-CP (ví dụ: bốc thăm may mắn, thi bán hàng, chương trình khách hàng thường xuyên, v.v.).
3. Tổng giá trị chương trình: Tổng giá trị của hàng hóa, dịch vụ dùng để khuyến mại trong một chương trình khuyến mại không được vượt quá 50% tổng giá trị của hàng hóa, dịch vụ được khuyến mại, trừ các trường hợp ngoại lệ tương tự như trên.
4. Cách tính giá trị hàng hóa, dịch vụ dùng để khuyến mại:
   • Nếu thương nhân không trực tiếp sản xuất, nhập khẩu hoặc cung ứng dịch vụ dùng để khuyến mại: Giá trị tính bằng giá thanh toán hoặc giá thị trường tại thời điểm công bố.
   • Nếu hàng hóa, dịch vụ dùng để khuyến mại là của thương nhân đó trực tiếp sản xuất, nhập khẩu hoặc cung ứng: Giá trị tính bằng giá thành hoặc giá nhập khẩu.
5. Chương trình khuyến mại tập trung: Hạn mức tối đa về giá trị hàng hóa, dịch vụ dùng để khuyến mại có thể là 100% trong các trường hợp sau:
   • Cơ quan nhà nước (cấp trung ương và cấp tỉnh) ban hành quyết định tổ chức chương trình nhằm thực hiện các chính sách phát triển kinh tế có mục tiêu.
   • Các đợt khuyến mại vào các dịp lễ, tết theo quy định của pháp luật lao động, bao gồm đợt Tết Âm lịch (30 ngày trước ngày đầu tiên của năm Âm lịch) và các ngày nghỉ lễ, tết khác.

Việc nắm vững các quy định này giúp thương nhân xây dựng và triển khai các chương trình khuyến mại hiệu quả, hấp dẫn mà vẫn đảm bảo tuân thủ pháp luật, tránh các rủi ro pháp lý không đáng có.

Kết Luận

Việc phân biệt rõ ràng giữa “khuyến mại” và “khuyến mãi” không chỉ là vấn đề thuật ngữ mà còn là yêu cầu pháp lý quan trọng đối với mọi thương nhân. Khuyến mại, với các quy định cụ thể trong Luật Thương mại 2005 và các nghị định hướng dẫn, là hoạt động xúc tiến thương mại trực tiếp đến người tiêu dùng, trong khi khuyến mãi thường hướng tới các đối tác kênh phân phối. Hiểu và áp dụng đúng các quy định về hình thức, đối tượng và hạn mức khuyến mại sẽ giúp doanh nghiệp tối ưu hóa chiến lược tiếp thị, tăng cường doanh số và xây dựng niềm tin với khách hàng, đồng thời duy trì sự tuân thủ pháp luật một cách chặt chẽ.

Tài liệu tham khảo

• Luật Thương mại 2005
• Nghị định 81/2018/NĐ-CP hướng dẫn Luật Thương mại về hoạt động xúc tiến thương mại
• Nghị định 128/2024/NĐ-CP sửa đổi Nghị định 81/2018/NĐ-CP (có hiệu lực từ 01/12/2024)