Commission là gì? Khái niệm, cách tính và những điều cần biết về hoa hồng

Trong thế giới kinh doanh hiện đại, thuật ngữ “Commission” (hoa hồng) đã trở nên quen thuộc, đặc biệt trong các ngành dịch vụ và tiếp thị. Đây là một cơ chế quan trọng giúp thúc đẩy hiệu suất làm việc và đóng góp vào sự phát triển của doanh nghiệp. Tuy nhiên, không phải ai cũng nắm rõ bản chất, cách tính toán cũng như sự khác biệt của commission trong các lĩnh vực khác nhau. Bài viết này sẽ đi sâu tìm hiểu commission là gì, các phương pháp tính toán phổ biến, những ưu nhược điểm và giải đáp các câu hỏi thường gặp về loại hình thù lao này.

Commission là gì? Định nghĩa chi tiết

Commission được hiểu là khoản tiền hoa hồng mà một cá nhân hoặc tổ chức nhận được dựa trên kết quả công việc của họ, thường là khi bán thành công một sản phẩm hoặc dịch vụ. Khoản tiền này không cố định mà thường được tính theo tỷ lệ phần trăm của giá trị giao dịch, tổng doanh thu mang về hoặc số lượng sản phẩm bán được. Chính vì vậy, commission mang tính linh hoạt cao và thay đổi trực tiếp theo hiệu suất làm việc của người thực hiện.

Đây là một công cụ quản lý nhân sự hiệu quả giúp doanh nghiệp khuyến khích nhân viên nỗ lực hơn trong công việc. Mức hoa hồng mà họ nhận được gắn liền với thành tích bán hàng, tạo động lực mạnh mẽ để đạt được mục tiêu. Ngoài ra, commission còn góp phần duy trì sự cạnh tranh lành mạnh giữa các thành viên trong đội ngũ kinh doanh, từ đó thúc đẩy tăng trưởng chung cho tổ chức.

Commission là gì?

Commission sản phẩm là gì? Các loại sản phẩm áp dụng

Commission sản phẩm là khoản tiền hoa hồng mà nhân viên hoặc đại lý nhận được khi bán thành công một sản phẩm hoặc dịch vụ cụ thể. Khoản tiền này thường được tính dựa trên giá trị của sản phẩm, dưới dạng phần trăm.

Commission có thể áp dụng cho nhiều loại hình sản phẩm khác nhau, bao gồm sản phẩm vật lý, sản phẩm số hoặc dịch vụ. Thú vị là mức commission cho sản phẩm số thường có xu hướng cao hơn so với các loại hình khác.

Sản phẩm vật lý

Đây là các sản phẩm hữu hình mà chúng ta có thể chạm vào và cảm nhận, như quần áo, thiết bị điện tử, thực phẩm hay đồ gia dụng. Phần trăm hoa hồng đối với loại sản phẩm này thường dao động trong khoảng từ 3-10% giá trị sản phẩm.

Sản phẩm số

Khác với sản phẩm vật lý, sản phẩm số là những sản phẩm không hữu hình, chỉ có thể sử dụng trên các thiết bị điện tử. Ví dụ điển hình bao gồm phần mềm, sách điện tử (ebook), khóa học trực tuyến hay trò chơi điện tử. Mức hoa hồng đối với sản phẩm số thường cao hơn đáng kể, có thể lên tới 40-100% giá trị sản phẩm, do chi phí sản xuất và phân phối thường thấp hơn.

Sản phẩm dịch vụ

Đây là các loại dịch vụ không phải là hàng hóa cụ thể, ví dụ như tour du lịch, dịch vụ spa, gói bảo hiểm, hoặc các sản phẩm tài chính như thẻ ngân hàng. Mức hoa hồng trong trường hợp này thường phụ thuộc vào loại dịch vụ cụ thể và các điều khoản thỏa thuận giữa các bên.

Để quản lý hiệu suất công việc và tính toán commission một cách chính xác, nhiều doanh nghiệp áp dụng các giải pháp như phần mềm KPI. Đây là bước quan trọng giúp đánh giá đóng góp của từng cá nhân và tính toán hoa hồng dựa trên mục tiêu đã đạt được.

Các cách tính commission phổ biến nhất hiện nay

Dựa vào đặc thù ngành nghề hoặc theo thỏa thuận giữa các bên, các cách tính commission có thể khác nhau. Dưới đây là một số loại commission thường gặp nhất mà các doanh nghiệp và nhân viên cần nắm rõ.

Commission theo phần trăm giá trị sản phẩm

Đây là cách tính commission phổ biến hàng đầu, trong đó nhân viên sẽ nhận một tỷ lệ phần trăm nhất định từ giá trị sản phẩm hoặc dịch vụ mà họ bán được. Mức phần trăm này có thể thay đổi tùy theo loại sản phẩm, tổng doanh thu, mức độ quan trọng của khách hàng hoặc chính sách riêng của công ty.

Ví dụ, nếu mức hoa hồng là 5% và nhân viên bán được một sản phẩm trị giá 3.000.000 đồng, thì họ sẽ nhận được 150.000 đồng tiền hoa hồng.

Commission theo số tiền cố định

Trong phương pháp này, nhân viên nhận được một khoản tiền cố định mỗi khi họ bán được một sản phẩm hoặc dịch vụ, không phụ thuộc vào giá trị của sản phẩm đó. Điều này giúp việc tính toán và dự báo chi phí hoa hồng trở nên dễ dàng hơn. Cách tính này thường được áp dụng tại các công ty có ít sản phẩm, hoặc giá các sản phẩm cố định và ít biến động.

Ví dụ, mỗi khi nhân viên bán một chiếc máy tính trị giá 10 triệu đồng, họ sẽ nhận được 1 triệu đồng tiền hoa hồng, bất kể giá trị cụ thể của sản phẩm.

Commission theo số lượng sản phẩm bán ra

Cách tính hoa hồng này được thiết kế để khuyến khích nhân viên tăng sản lượng bán hàng. Nhân viên sẽ nhận commission dựa trên số lượng sản phẩm bán ra, chứ không phải giá trị của từng sản phẩm. Đây là một cách hiệu quả để thúc đẩy nhân viên hoàn thành các mục tiêu về số lượng bán ra.

Ví dụ, nếu một nhân viên bán được 100 sản phẩm trong tháng và nhận 50.000 đồng cho mỗi sản phẩm, tổng cộng họ sẽ nhận được 5 triệu đồng hoa hồng.

Commission theo định kỳ

Commission định kỳ được trả cho nhân viên theo từng khoảng thời gian nhất định, có thể là hàng tháng, hàng quý hoặc hàng năm. Mức hoa hồng này thường liên quan đến hiệu quả làm việc lâu dài và có thể kết hợp với các mục tiêu doanh thu tổng thể.

Ví dụ, nếu nhân viên đạt doanh thu 100 triệu đồng trong tháng và mức commission thỏa thuận là 5%, họ sẽ nhận được 5 triệu đồng hoa hồng.

Commission theo tổng doanh thu

Loại commission này dựa trên tổng doanh thu mà nhân viên đó đóng góp cho công ty trong một khoảng thời gian nhất định. Đây là cách tính hoa hồng thường gặp trong các ngành có doanh thu lớn, giúp thúc đẩy nhân viên tập trung vào việc tạo ra doanh thu cao nhất có thể.

Ví dụ, nếu tổng doanh thu của nhân viên trong quý là 200 triệu đồng và mức hoa hồng là 3%, họ sẽ nhận được 6 triệu đồng.

Mang về càng nhiều doanh số thì nhân viên bán hàng có thể được hưởng mức hoa hồng tốt hơn

Commission trong phễu bán hàng

Phương pháp tính commission này gắn liền với các giai đoạn khác nhau của phễu bán hàng. Nhân viên nhận commission khi họ đạt được những cột mốc quan trọng trong quá trình bán hàng, chẳng hạn như khi thuyết phục khách hàng đưa ra quyết định mua hoặc thực hiện các hành động tiếp theo trong hành trình mua sắm.

Ví dụ, nhân viên có thể nhận được 200.000 đồng khi thuyết phục khách hàng đăng ký sử dụng dịch vụ và thêm 500.000 đồng khi khách hàng thực hiện giao dịch thành công.

Ưu và nhược điểm của commission

Commission (hoa hồng) là một mô hình trả thưởng phổ biến, đặc biệt trong lĩnh vực kinh doanh và bán hàng. Tuy nhiên, nó cũng đi kèm với những ưu điểm và nhược điểm riêng biệt.

Ưu điểm của commission

• Khuyến khích hiệu suất làm việc cao: Commission tạo ra động lực mạnh mẽ cho nhân viên bán hàng khi họ có thể kiếm thêm thu nhập trực tiếp từ kết quả công việc của mình. Điều này không chỉ giúp gia tăng doanh thu cho công ty mà còn thúc đẩy sự sáng tạo trong việc tìm kiếm và chăm sóc khách hàng.
• Công bằng và rõ ràng: Với commission, nhân viên có thể trực tiếp nhìn thấy sự tương quan giữa nỗ lực và phần thưởng, tạo sự minh bạch và công bằng trong quá trình làm việc. Họ hiểu rằng hiệu quả công việc càng cao thì thu nhập càng nhiều.
• Tăng cường khả năng giữ chân nhân viên: Commission tạo ra một cơ chế trả lương linh hoạt, khuyến khích nhân viên gắn bó lâu dài với doanh nghiệp khi họ có thể đạt được mục tiêu doanh thu cá nhân và đóng góp vào mục tiêu chung của công ty.

Nhược điểm của commission

• Có thể tạo ra hành vi không trung thực: Để đạt được hoa hồng cao, một số nhân viên có thể bị cám dỗ để làm sai lệch thông tin về sản phẩm, dẫn đến việc cung cấp những thông tin sai lệch cho khách hàng. Điều này có thể làm suy giảm uy tín và hình ảnh của công ty.
• Cạnh tranh không lành mạnh: Mức độ cạnh tranh quá mức giữa các nhân viên có thể gây ra xung đột nội bộ, thậm chí dẫn đến tình trạng tranh giành khách hàng để đạt được hoa hồng cao hơn.
• Rủi ro cho nhân viên có thu nhập thấp: Nếu nhân viên không bán được nhiều sản phẩm, họ có thể phải đối mặt với thu nhập thấp, gây ra sự bất ổn tài chính và có thể làm giảm động lực làm việc.
• Cơ chế hoa hồng không ổn định: Vì commission phụ thuộc vào doanh số bán hàng, nếu doanh số giảm, hoa hồng cũng sẽ giảm theo, khiến thu nhập của nhân viên trở nên không ổn định.

Các thuật ngữ thường gặp liên quan đến commission

Commission là một hình thức trả thưởng phổ biến, đặc biệt trong lĩnh vực kinh doanh và bán hàng. Dưới đây là các thuật ngữ quan trọng liên quan đến commission mà doanh nghiệp và nhân viên kinh doanh cần nắm rõ:

• Commission Salary: Đây là từ thường được dùng tại Việt Nam để chỉ tiền lương hoa hồng mà nhân viên nhận được trong tháng. Thực tế, có hai cụm từ chính xác hơn trong tiếng Anh để diễn tả: “A Commission-Based Salary” (lương dựa trên hoa hồng, chỉ có lương khi bán được sản phẩm) và “Base Salary Plus Commission” (kết hợp giữa lương cơ bản và hoa hồng).
• Commission Paid: Đây là khoản tiền hoa hồng mà cá nhân hoặc tổ chức đã nhận được sau khi hoàn thành giao dịch, tức là sau khi bán được sản phẩm hoặc dịch vụ thành công. Thuật ngữ này dùng để chỉ số tiền đã được chi trả cho người bán hàng sau mỗi giao dịch.
• Commission Fee: Phí đại lý là khoản hoa hồng mà một tổ chức hoặc cá nhân phải trả cho bên trung gian khi giao dịch thành công. Thuật ngữ này phổ biến trong các ngành như bất động sản và tài chính. Ví dụ, người rao bán nhà trả cho môi giới bất động sản một khoản phí nhất định khi hoàn thành một giao dịch bán nhà.
• Sales Commission: Hoa hồng bán hàng là khoản tiền mà nhân viên bán hàng hoặc tổ chức nhận được khi bán sản phẩm hoặc dịch vụ thành công. Đây là một thước đo hiệu quả công việc của nhân viên và là yếu tố quan trọng giúp thúc đẩy họ đạt được doanh số cao hơn, đồng thời nâng cao hiệu quả công việc cho công ty.

Hoa hồng được coi là khoản thu nhập chính của nhiều nhân viên kinh doanh

Câu hỏi thường gặp về commission

Commission là một phần quan trọng trong chính sách lương thưởng của nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là trong lĩnh vực kinh doanh và bán hàng. Dưới đây là những câu hỏi thường gặp về commission giúp bạn hiểu rõ hơn về cơ chế này.

Commission trong lĩnh vực nhà hàng, khách sạn là gì?

Commission phổ biến trong nhiều lĩnh vực, trong đó nổi bật là ngành nhà hàng, khách sạn. Tuy nhiên, hoa hồng trong lĩnh vực này có điểm khác biệt so với những ngành nghề khác ở cách tính toán và cách thức thưởng. Thay vì tính hoa hồng dựa trên giá trị đơn hàng hay doanh thu trực tiếp từ sản phẩm, commission trong ngành này thường liên quan đến việc thuyết phục khách hàng sử dụng các dịch vụ cao cấp hoặc thêm các dịch vụ bổ sung.

Ví dụ, nhân viên lễ tân có thể nhận commission nếu thuyết phục khách hàng nâng cấp phòng từ loại phòng standard lên deluxe hoặc suite. Khoản commission sẽ được tính theo phần trăm trên mức giá chênh lệch mà khách hàng thanh toán thêm. Đây là cách các nhà hàng, khách sạn khuyến khích nhân viên làm việc chăm chỉ hơn để tăng doanh thu cho doanh nghiệp. Nhân viên phục vụ cũng có thể nhận commission khi khách hàng sử dụng các dịch vụ bổ sung như đặt bàn, tour du lịch hoặc các gói dịch vụ khác mà họ đã giới thiệu.

Commission, bonus và allowance có gì khác nhau?

Commission, bonus và allowance đều là khoản tiền được nhận thêm trong quá trình làm việc hoặc giao dịch, tuy nhiên về bản chất chúng có một số điểm khác nhau quan trọng:

	Commission	Bonus	Allowance
Định nghĩa	Hoa hồng khi bán hàng hoặc môi giới, giao dịch thành công.	Thưởng thêm khi hoàn thành tốt công việc hoặc đạt mục tiêu.	Phụ cấp, trợ cấp như tiền đi lại, ăn trưa, điện thoại, trang phục.
Tính chất	Biến động, phụ thuộc vào hiệu suất bán hàng.	Tạm thời, thường là một lần hoặc định kỳ không cố định.	Cố định, thường được trả đều đặn.
Điều kiện nhận	Hiệu quả bán hàng đạt mức thỏa thuận hoặc vượt chỉ tiêu.	Có thành tích, hiệu suất tốt và công ty có doanh thu tốt.	Tùy thuộc vào vị trí làm việc, các chính sách của công ty hoặc điều kiện làm việc cụ thể.

Commission có thể đàm phán không?

Commission hoàn toàn có thể đàm phán được, tùy thuộc vào các yếu tố như chính sách của công ty, lĩnh vực kinh doanh và năng lực của nhân viên. Trong nhiều trường hợp, commission được xác định dựa trên một tỷ lệ phần trăm cố định hoặc cấu trúc lương đã được công ty quy định. Tuy nhiên, đối với những ngành nghề như bán hàng, bất động sản hay tài chính, mức hoa hồng có thể được thương lượng tùy theo kinh nghiệm, kỹ năng và hiệu suất làm việc của cá nhân.

Việc đàm phán commission thường diễn ra trong giai đoạn phỏng vấn hoặc khi ký kết hợp đồng lao động. Các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng thương lượng bao gồm thâm niên làm việc, năng lực thuyết phục khách hàng, cũng như các kết quả đã đạt được trong công việc trước đó. Một số doanh nghiệp thậm chí có thể cho phép nhân viên đề xuất mức commission của riêng mình dựa trên năng lực và hiệu quả công việc mà họ cam kết mang lại.

Quản lý thù lao và commission hiệu quả với phần mềm AMIS Tiền Lương

Quản lý thù lao và commission với AMIS Tiền Lương giúp các doanh nghiệp tối ưu hóa việc theo dõi và quản lý lương thưởng cho nhân viên, bao gồm cả các khoản hoa hồng. Phần mềm này hỗ trợ tính hoa hồng chính xác dựa trên doanh thu hoặc số lượng sản phẩm bán được, giúp đảm bảo tính minh bạch và công bằng trong hệ thống thù lao. Nếu bạn đang cân nhắc về các phương án vận chuyển hàng hóa bắc nam tốt nhất hiện nay, việc tối ưu chi phí và quản lý nhân sự hiệu quả thông qua các hệ thống như AMIS Tiền Lương cũng có thể gián tiếp cải thiện lợi nhuận tổng thể.

Bảng tổng hợp lương trong AMIS Tiền Lương

Các tính năng nổi bật của AMIS Tiền Lương

• Tính toán lương theo doanh số: Dựa trên các quy tắc đã thiết lập, phần mềm tự động tính toán và phân bổ lương theo doanh số cho từng nhân viên một cách nhanh chóng và chính xác.
• Tùy chỉnh cách tính commission: AMIS Tiền Lương cho phép doanh nghiệp thiết lập các công thức tính commission linh hoạt theo nhiều yếu tố như doanh thu, số lượng sản phẩm, loại hình dịch vụ.
• Quản lý thù lao hiệu quả: Tích hợp các công cụ quản lý thù lao khác như lương cơ bản, thưởng, phụ cấp, giúp doanh nghiệp dễ dàng quản lý tất cả các khoản thu nhập cho nhân viên một cách toàn diện.
• Tích hợp với hệ sinh thái AMIS: Kết nối với phần mềm AMIS nhân sự và AMIS chấm công để quản lý đồng bộ dữ liệu nhân sự và tiền lương. Đồng thời, tích hợp với AMIS Kế Toán giúp kế toán viên theo dõi quỹ lương, lập báo cáo tài chính tự động và chính xác.

Banner giới thiệu phần mềm AMIS Tiền Lương

Kết luận

Có thể nói commission, hay hoa hồng, là một khoản rất quan trọng dành cho nhân viên bán hàng, môi giới hoặc người làm trong ngành dịch vụ. Trong các ngành như nhà hàng, khách sạn, hay bất động sản, commission đóng vai trò động lực giúp tăng trưởng doanh thu. Các cách tính commission rất đa dạng, từ theo phần trăm giá trị sản phẩm, số tiền cố định cho đến theo tổng doanh thu. Việc hiểu rõ commission là gì và áp dụng hợp lý sẽ giúp cải thiện hiệu quả công việc và quan trọng là các bên có sự thỏa thuận với nhau để thống nhất tỷ lệ hoa hồng, đảm bảo sự minh bạch và công bằng trong hệ thống thù lao.