Phần mềm mã nguồn mở là gì? Từ khái niệm đến các ứng dụng phổ biến nhất hiện nay

Mã nguồn mở là một thuật ngữ quen thuộc và có tầm quan trọng thiết yếu trong sự phát triển công nghệ mạnh mẽ như chúng ta chứng kiến hôm nay. Nếu bạn vẫn chưa hiểu rõ phần mềm mã nguồn mở là gì và mã nguồn mở đó đóng góp như thế nào trong công cuộc cải tiến và cách mạng hóa công nghệ, bài viết này sẽ giải đáp toàn bộ thắc mắc chi tiết cho bạn.

Phần mềm mã nguồn mở là gì?

Phần mềm mã nguồn mở (Open Source Software – OSS) là các phần mềm có mã nguồn được công khai, cho phép bất kỳ ai xem, tải xuống, chỉnh sửa, phân phối hoặc sử dụng để phát triển phần mềm mới.

Điểm nổi bật của phần mềm mã nguồn mở là không chỉ miễn phí khi sử dụng, mà người dùng còn được tự do chỉnh sửa và chia sẻ mà không phải xin phép nhà phát triển gốc, điều vốn bị giới hạn trong phần mềm mã nguồn đóng (phần mềm thương mại).

Lịch sử hình thành và phát triển của phần mềm mã nguồn mở

Phần mềm mã nguồn mở được nhen nhóm từ những năm 50s, 60s của thế kỷ trước, dưới hình thức hợp tác giữa các lập trình viên. Tuy nhiên, do những tranh cãi về pháp lý mà sau đó phần mềm mã nguồn mở không được phát triển và thay vào đó là sự chiếm thế của phần mềm mã nguồn đóng (độc quyền).

Đến năm 1985, khi Richard Stallman sáng lập Free Software Foundation (FSF) và xây dựng dự án GNU Project, cho ra mắt hệ điều hành GNU miễn phí (một nhóm các phần mềm và công cụ hướng dẫn thiết bị/máy tính). FSF mở ra thời đại mới cho phần mềm mã nguồn mở.

Vào tháng 2/1998, hội nghị đặc biệt do Tim O’Reilly tổ chức với sự tham gia của những người đi đầu về công nghệ thời điểm đó đã đi đến thống nhất thuật ngữ “mã nguồn mở”. Và cuối tháng đó, Open Source Initiative (OSI) là tổ chức phi lợi nhuận khuyến khích phát triển phần mềm mã nguồn mở được thành lập bởi Eric Raymond và Bruce Perens.

Sự khác biệt giữa phần mềm mã nguồn mở và các loại phần mềm khác

Để phân định giữa phần mềm mã nguồn mở với các loại phần mềm khác cần dựa trên tính công khai của mã nguồn do lập trình viên/đơn vị sáng tạo ra quy định.

Nếu phần mềm mã nguồn mở công khai bộ mã nguồn cho mọi người cùng phân tích, sao chép và chỉnh sửa thì phần mềm mã nguồn đóng (độc quyền) lại ngược lại. Những phần mềm này chỉ cho phép những người đã tạo ra mới có quyền kiểm soát, bao gồm các thao tác truy cập, tìm lỗi, chỉnh sửa hay nâng cấp. Để sử dụng phần mềm độc quyền, người dùng phải đồng ý cam kết không tác động lên phần mềm ngoài phạm vi cho phép.

Phần mềm mã nguồn mở không có bảo hành như mã